Miejski Rzecznik Konsumentów

Miejski Rzecznik Konsumentów

Usługi fachowców

Increase Normal Decrease

Poradnik dla konsumentów powstał we współpracy ze Stowarzyszeniem Konsumentów Polskich.

opublikowany: Środa, 10 Sierpnia 2016 - 13:13, admin

Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Porady 2016

W kolejnych zakładkach znajdziesz przydatne wzory pism, obowiązujące przepisy i adresy instytucji.

  1. 1.
    Wniosek o udzielenie pomocy w sprawie o ochronę praw konsumenta
    (plik: wniosek_o_udzielenie_pomocy_w_sprawie_o_ochrone_praw_konsumenta.doc, rozmiar pliku: 71 KB)
    Pobierz
  2. 2.
    Wezwanie do zapłaty
    (plik: wezwanie_do_zaplaty.doc, rozmiar pliku: 22.5 KB)
    Pobierz
  3. 3.
    Zastrzeżenie zwrotu
    (plik: zastrzezenie_zwrotu.doc, rozmiar pliku: 22 KB)
    Pobierz
  4. 4.
    odstąpienie od umowy po wezwaniu do zmiany sposobu wykonywania
    (plik: odstapienie_od_umowy_po_wezwaniu_do_zmiany_sposobu_wykonywania.docx, rozmiar pliku: 11.77 KB)
    Pobierz
  5. 5.
    reklamacja dzieła
    (plik: reklamacja_dziela.docx, rozmiar pliku: 14.12 KB)
    Pobierz
  6. 6.
    wezwanie do wykonania lub należytego wykonywania umowy
    (plik: wezwanie_do_wykonania_lub_nalezytego_wykonywania_umowy.docx, rozmiar pliku: 13.49 KB)
    Pobierz
  7. 7.
    wezwanie do zapłaty odszkodowania
    (plik: wezwanie_do_zaplaty_odszkodowania.docx, rozmiar pliku: 18.76 KB)
    Pobierz
  8. 8.
    wezwanie do zmiany sposobu wykonania
    (plik: wezwanie_do_zmiany_sposobu_wykonania.docx, rozmiar pliku: 12.31 KB)
    Pobierz
zamknij
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dane adresowe:
Warszawa, Plac Powstańców Warszawy 1
00-950 Warszawa
Dane kontaktowe:
phone.: 22 55 60 800
fax: uokik@uokik.gov.pl
zamknij
Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Warszawie Dane adresowe:
Warszawa, ul. Sienkiewicza 3
II piętro pok. 215
00-015 Warszawa
Dane kontaktowe:
phone.: tel.: 228264220, 22-8261830
fax: 228262195
zamknij
Stowarzyszenie Konsumentów Polskich (organizacja pozarządowa) Dane adresowe:
Warszawa, Marcina Kasprzaka 49
01-234 Warszawa
zamknij

W codziennym życiu zawierasz wiele umów o wykonanie usług, często nie zdając sobie nawet z tego sprawy.

Do umów tego typu należą umowy zawierane  z serwisami i warsztatami samochodowymi dotyczące napraw samochodu, umowy o wykonanie remontu czy drobnych napraw w domu, umowy zawierane w salonach kosmetycznych czy o usługi fryzjerskie, pralnicze.

Wspólną cechą usług tego typu jest to, że ich celem jest osiągnięcie określonego efektu: naprawa samochodu, remont mieszkania, naprawa dachu, koloryzacja włosów czy upranie odzieży. W świetle przepisów są to tzw. umowy o dzieło, niezależnie od tego, jak zostały zatytułowane.

Umowy tego typu rzadko zawierane są na piśmie. Brak dokumentów nie oznacza oczywiście, że nie zawarłeś żadnej umowy.
Idąc do fryzjera, nie sporządzasz umowy na piśmie, a mimo to przystępujesz do jej wykonania – pozwalasz fryzjerowi na strzyżenie twoich włosów, czy ich koloryzację, a następnie za nie płacisz.
Umowa, która zostaje zawarta ustnie, czy w sposób dorozumiany, również jest wiążąca dla obu stron. Ustne ustalenie ceny usługi, bez potwierdzenia tego na piśmie, nie zwolni cię z obowiązku zapłaty za nią, jak również brak pisemnej umowy, nie zwolni z odpowiedzialności usługodawcy, który wykonał usługę nieprawidłowo.
Dla swojego bezpieczeństwa powinieneś zadbać jednak o to, by zawierać umowy w taki sposób, aby to, na co umówiłeś się z usługodawcą nie budziło wątpliwości. Najbezpieczniejsze dla ciebie zatem będzie zawarcie umowy w formie pisemnej, tj. z podpisem twoim oraz usługodawcy. Jeżeli taka forma nie jest możliwa, potwierdź ustalenia  z fachowcem np. e-mailem.

Jeżeli zawierasz umowę na gotowym druku, który przedstawia przedsiębiorca i nie masz możliwości negocjowania warunków umowy, w innym zakresie niż cena i zakres prac, jest to tzw. wzorzec umowy.
Wzorcami umownymi są szablony dokumentów przygotowywane przez przedsiębiorcę, na których treść konsument nie ma wpływu. We wzorcach mogą znajdować się postanowienia, które rażąco naruszają twoje interesy, a których to postanowień nie uzgadniałeś indywidualne z przedsiębiorcą, są to tzw. niedozwolone klauzule umowne. Do postanowień tego typu należą np. postanowienia, które zastrzegają karę umowną tylko na rzecz przedsiębiorcy, a które nie przywidują analogicznej kary, w przypadku gdy to przedsiębiorca nie wykona prawidłowo umowy. Innym przykładem są postanowienia, które zezwalają przedsiębiorcy na zmianę warunków umowy bez pytania konsumenta o zgodę. Niedopuszczalne jest również stosowanie takich postanowień, w których przedsiębiorca uznaje, że nie odpowiada przed konsumentem za nie wykonie umowy, w sytuacji, gdy zgodnie z przepisami taką odpowiedzialność ponosi. Więcej informacji na temat niedozwolonych postanowień umownych znajdziesz tutaj. 
Co powinna zawierać umowa?

Każda umowa zawierana z usługodawcą powinna określać:

  • Oznaczenie stron – jedną stroną umowy jesteś ty, drugą - usługodawca. Zawsze upewnij się z kim zawierasz umowę. Sprawdź, jaki jest NIP oraz adres usługodawcy. Ustalenie to jest szczególnie ważne w przypadku, gdy zawierasz umowy w innym miejscu niż lokal przedsiębiorcy – np. gdy umawiasz się z wykonawcą mebli, remontu czy naprawy u siebie w domu, a jedyne informacje, jakie posiadasz na temat tego usługodawcy, to jego imię lub/i nazwisko oraz numer telefonu. Wątpliwości mogą pojawić się także wtedy, gdy wprawdzie zawierasz umowę w miejscu, w którym przedsiębiorca działa, ale miejsce to nie jest w żaden sposób oznaczone. Przykładem takiego miejsca jest warsztat samochodowy, w którym nie ma żadnej informacji na temat przedsiębiorcy, który ten warsztat prowadzi. 
    .
  • Dokładne określenie przedmiotu umowy oraz sposobu jego wykonania – zapisy te precyzują, na co umawiasz się z przedsiębiorcą. Wasze ustalenia powinny szczegółowo określać, co dokładne przedsiębiorca ma wykonać, w jaki sposób usługa zostanie przez niego wykonana, przy użyciu jakiś środków, czy narzędzi oraz kto zapewni materiały na wykonanie usługi, itp.

Przykłady:

Zlecając remont mieszkania należy w umowie określić, które pomieszczenia będą remontowane, jakie konkretnie prace będą w nich wykonywane, kto zapewnia materiały niezbędne do remontu, czy będziesz je kupował sam, czy też usługa obejmuje też zakup, transport i wnoszenie materiałów. Jeżeli materiały kupuje wykonawca, należy określić również rodzaj materiałów, które wykonawca ma kupić, poprzez wskazanie ich kategorii lub typów, bądź też konkretnych produktów. 


Przed oddaniem samochodu do naprawy określ dokładnie i na piśmie jego stan, tj. co w nim nie działa,  dlaczego oddajesz go do naprawy, a także, jakie naprawy zostaną wykonane celem usunięcie opisanych przez ciebie usterek oraz kto zapewni części do naprawy, czy sam dostarczysz je do serwisu, czy też serwis zapewnia części we własnym zakresie. W przypadku, gdy umówisz się z serwisem  w taki sposób, że to ty dostarczysz niezbędne części, zadbaj o to, by serwis - jako profesjonalista - wskazał ci, jakie konkretnie części masz kupić i zachowaj dowód takich ustaleń.

  • Termin wykonania usługi – umowa powinna określać kiedy prace zostaną rozpoczęte (jeżeli nie jest to dzień zawarcia umowy), jak również termin, w którym usługa zostanie w całości wykonana. Termin możesz określić poprzez wskazanie konkretnej daty, jak też poprzez upływ czasu, tj. w tygodniach lub dniach. 
    .
  • Skutki niewykonania umowy – z umowie możesz zawrzeć postanowienia, które będą określać twoje uprawnienia w przypadku, gdy usługodawca nie wykona umowy w terminie, gdy będzie ją wykonywał wadliwie lub też, gdy wprawdzie usługa zostanie wykonana w terminie, ale rezultat będzie niezgodny z ustaleniami zawartymi w umowie.  Na wypadek zajścia takich okoliczności, możesz zawrzeć w umowie tzw. karę umowną.  Abyś mógł ją skutecznie wyegzekwować musisz ustalić, jaka jest jej wysokość (np. kwotowo lub procentowo w odniesieniu do wynagrodzenia jakie płacisz za usługę) i w jakich sytuacjach kara ta zostanie przez ciebie naliczona. Aby ułatwić sobie dochodzenie takiej kary warto już w umowie określić,  w jakim terminie zostanie ci zapłacona – np. w ciągu 7 dni od twojego wezwania.  Wysokość kary umownej jest niezależna od poniesionej przez ciebie szkody, dlatego, jeżeli twoja szkoda będzie wyższa niż kara – otrzymasz tylko kwotę odpowiadającą ustalonej karze. Aby dochodzić odszkodowania o większej wartości niż kara umowna, należy umieścić w umowie zapis, z którego będzie wynikać taka możliwość.
    Jeżeli przedsiębiorca będzie chciał umówić się z tobą, że w określonych wypadkach, to ty będziesz musiał zapłacić karę umowną, sprawdź, czy kara którą proponuje przedsiębiorca jest proporcjonalna do kar, jakie są zastrzeżone na twoją rzecz, czy wysokość kary nie jest zbyt wygórowana oraz na to, w jakich sytuacjach usługodawca zamierza naliczać kary.
    .
  • Określenie ceny – ponieważ twoim podstawowym obowiązkiem przy zawieraniu umowy o wykonanie usługi jest zapłata wynagrodzenia za nią, dokładne określenie ceny jest dla ciebie niezmiernie ważne.

Podstawa prawna:
art. 484 § 1 i art. 629 – 632 Kodeksu cywilnego

zamknij

Ustalanie wynagrodzenia

Przepisy wskazują na dwa podstawowe sposoby określania wynagrodzenia:

wynagrodzenie ryczałtowe – gdy ustalasz z usługodawcą cenę kwotowo i cena ta obejmuje wszystkie określone przez was prace.

Przykład:
Ustalasz z wykonawcą, że zapłacisz za wszystkie prace związane z remontem 10 000 zł, nie kalkulując tej ceny w odniesieniu do kosztorysu poszczególnych prac, lecz określając ją całościowo dla całego zakresu umowy łącznie.

wynagrodzenie kosztorysowe – gdy wynagrodzenie ustalane jest na podstawie zestawienia planowanych prac i przewidywanych kosztów. Wynagrodzenie to stosowane jest często przy naprawach samochodu, gdy na każdą czynność serwisu płacisz określoną cenę. W przypadku remontu z wynagrodzeniem tym mamy do czynienia wtedy, gdy wykonawca sporządza szczegółowy kosztorys wszystkich prac. Nawet, jeżeli w umowie zostanie wskazana cena całościowa wynikająca z kosztorysu, wynagrodzenie wyliczone w oparciu o zakres prac i zmieniające się w przypadku rezygnacji czy poszerzeniu zakresu pracy, jest wynagrodzeniem kosztorysowym.

Wybór jednego ze sposobów ustalenia wynagrodzenia ma istotne znaczenie z punktu widzenia ewentualnej możliwości zmiany wynagrodzenia.

 

Zmiana wynagrodzenia
Jeżeli umówisz się na wynagrodzenie ryczałtowe, podwyższenie tego wynagrodzenia jest praktycznie niedopuszczalne, nawet wtedy, gdy przy zawieraniu umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac. Jedynie, taka nieprzewidziana zmiana warunków, w efekcie której usługodawca poniesie rażącą stratę, może uzasadnić podwyższenie ryczałtu lub rozwiązanie umowy.

Wykonawca, który zgodził się z tobą na wynagrodzenie ryczałtowe, nie może zatem jednostronnie zmienić jego wysokości, chociażby po rozpoczęciu prac okazało się, że musi wykonać jeszcze jakieś inne prace, konieczne do osiągnięcia ustalonego w umowie rezultatu. Zmiany wynagrodzenia może dokonać jedynie sąd i tylko wtedy, gdyby wykonawcy groziła rażąca strata w związku ze zmianą sytuacji, jaka nastąpiła od podpisania umowy. Istotna zmiana dotyczy wyłącznie zdarzenia zewnętrznego, niezależnego od wykonawcy i ciebie, którego to zdarzenia nie byliście w stanie obiektywnie przewidzieć w dacie zawarcia umowy.  Takie zdarzenie to np. nagła zmiana warunków atmosferycznych, nieoczekiwany ponadstandardowy wzrost cen materiałów budowlanych, itp.

W przypadku wynagrodzenia kosztorysowego, istotne jest to, kto przygotowywał zestawienie planowanych prac. Jeżeli zestawienie przygotowywał konsument, jako zamawiający, wykonawca może żądać odpowiedniego podwyższenia wynagrodzenia, jeżeli w toku wykonywania dzieła zajdzie konieczność przeprowadzenia prac, które nie były przewidziane w zestawieniu prac planowanych będących podstawą obliczenia wynagrodzenia kosztorysowego. W sytuacji, gdy kosztorys przygotowywał sam wykonawca, będący profesjonalistą, może on żądać dodatkowego wynagrodzenia tylko wtedy, gdy mimo zachowania należytej staranności nie mógł przewidzieć konieczności przeprowadzenia prac dodatkowych. Jednak na wykonanie dodatkowych prac musi uzyskać zgodę zamawiającego.

Przykład:
Zleciłeś w warsztacie naprawę samochodu, która miała zgodnie z ustaleniami mechanika polegać na wymianie części X za 1000 zł i części Y za 1000 zł. W celu usunięcia usterki, konieczne było również wykonanie prac Z za dodatkowe 500 zł. Warsztat będzie mógł domagać się od ciebie zapłaty kwoty 2 500 zł  (zamiast uzgodnionych 2 000 zł) tylko wtedy, gdy przed przystąpieniem do wykonania prac Z poinformował cię o konieczności ich wykonania, o dodatkowej cenie oraz gdy uzyskał od ciebie zgodę na dodatkową pracę.

Cenniki

W przypadku, gdy ceny usług nie są ustalane indywidualnie, w miejscu świadczenia usług (np. w warsztatach, salonach fryzjerskich i kosmetycznych) powinien znajdować się widoczny dla klientów cennik. Wówczas obie strony związane są tym cennikiem.

Jeżeli cennik nie został ci okazany do chwili rozpoczęcia świadczenia usługi, nie masz obowiązku uiszczenia ceny określonej w cenniku, lecz cenę, która jest przeciętną, zwykłą ceną dla usług tego rodzaju, a jeżeli nie jest możliwe określenie ceny w ten  sposób – cenę odpowiadającą nakładowi pracy usługodawcy i poniesionym przez niego kosztom. Żeby uniknąć sporów, zawsze lepiej jest ustalić cenę usługi przed jej rozpoczęciem.

 

Podstawa prawna:
art. 628 Kodeksu cywilnego
art. 4 i 5 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług.

Podstawa prawna:
art. 629 – 632 Kodeksu cywilnego.

zamknij

Rozwiązanie umowy jest możliwe na każdym etapie, jeżeli obie strony wyrażają na to zgodę.

Niektóre umowy przewidują też sytuacje, w których jedna ze stron może daną umowę wypowiedzieć i regulują kwestię rozliczeń w przypadku rozwiązania umowy.

Odstąpienie od umowy dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy przewiduje to sama umowa lub przepisy prawa.
Prawo do odstąpienia przysługuje konsumentowi wtedy, gdy wykonawca wykonuje usługę wadliwie (więcej informacji znajdziesz tutaj ), bądź też z opóźnieniem (więcej informacji znajdzie tutaj).
Po skutecznym odstąpieniu, umowa uważana jest za niezawartą.
Przedsiębiorca ma obowiązek zwrócenia ci pieniędzy, jakie dotychczas zapłaciłeś za usługę, zaś ty masz obowiązek zwrócić to, co ewentualnie otrzymałeś od przedsiębiorcy. Jeżeli przy zawarciu umowy zapłaciłeś zadatek, rozliczenie podlega szczególnym regułom, które znajdziesz tutaj.

zamknij

Często przy zawieraniu umów, wpłacamy na poczet ich wykonania pewną kwotę. Takie wpłaty wnoszone są przy zawieraniu samej umowy lub też w późniejszym okresie, jeszcze przed rozpoczęciem prac. Jeżeli nie dojdzie do wykonania umowy, należy rozliczyć zapłaconą kwotę. Do rozliczeń konieczne jest ustalenie, jakie jest przeznaczenie tej kwoty, czy jest to tzw. zaliczka czy zadatek.
Jeżeli z umowy wprost nie wynika, że zapłacona przez ciebie kwota jest zadatkiem, oznacza to, że zapłaciłeś zaliczkę.

Zaliczka stanowi zapłatę części ceny, a jej wysokość zostanie potrącona przy ostatecznej zapłacie wykonawcy. W przypadku, gdy umowa zostanie rozwiązana przez którąkolwiek ze stron lub z jakichkolwiek innych przyczyn nie dojdzie do jej wykonania, zaliczka podlega zwrotowi. Skoro zamawiający nie ma obowiązku zapłaty ceny, druga strona nie ma podstaw do tego, by zaliczkę zatrzymać. Inaczej jest w przypadku zadatku.

Przykład:
Zawarłeś umowę o wykonanie mebli kuchennych za 5 000 zł. Przy ustalaniu warunków zapłaciłeś zaliczkę w wysokości 1 000 zł. Jeżeli meble zostaną wykonane, zobowiązany będziesz dopłacić do nich tylko 4 000 zł. Jeżeli z jakiejkolwiek przyczyny umowa nie dojdzie do skutku – otrzymasz zwrot 1 000 zł.

Zadatek
Jeżeli nic innego nie wynika z ustaleń z przedsiębiorcą, zadatek zapłacony przy zawieraniu umowy, ma takie znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez ciebie, przedsiębiorca może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zatrzymać. Jeżeli to przedsiębiorca nie wykona umowy, będziesz miał prawo do odstąpienia od umowy i żądania zwrotu sumy w wysokości dwukrotności uiszczonego zadatku.
W razie rozwiązania umowy za porozumieniem stron, zadatek powinien być zwrócony. To samo dotyczy sytuacji, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponosicie  odpowiedzialność i ty i wykonawca.
W przypadku wykonania umowy zadatek, podobnie jak zaliczka, ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała; jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi.

Przykład:
Zawarłeś umowę o wykonanie mebli kuchennych za 5 000 zł. Przy ustalaniu warunków zapłaciłeś zadatek w wysokości 1 000 zł. Jeżeli meble zostaną wykonane, zobowiązany będziesz dopłacić do nich tylko 4 000 zł. Jeżeli zrezygnujesz ze swojego zamówienia, przedsiębiorca będzie miał prawo zachować 1 000 zł., natomiast jeśli to przedsiębiorca będzie odmawiał wykonania mebli, ty będziesz miał prawo odstąpić od umowy i domagać się zapłaty 2 000 zł. Jeżeli wspólnie ustalicie, że rezygnujecie z zawartej umowy lub jeżeli okaże się, że jej dojście do skutku jest niemożliwe z przyczyn od was niezależnych, otrzymasz zwrot 1 000 zł.

 

Podstawa prawna:
art. 394 Kodeksu cywilnego.

zamknij

W przypadku, gdy w trakcie trwania prac zauważysz, że przedsiębiorca wykonuje umowę w sposób niezgodny z waszymi ustaleniami, masz prawo wezwać go do zmiany sposobu wykonania. Zrób to na piśmie, aby w przyszłości wykonawca nie mógł zarzucić ci, że zmiany te zaakceptowałeś i wyraziłeś zgodę na kontynuowanie prac.
W wezwaniu należy wyznaczyć przedsiębiorcy termin na wprowadzenie zmian, z zastrzeżeniem, że po bezskutecznym jego upływie, odstąpisz od umowy.

Przykład:
Zamówiłeś meble kuchenne w kolorze dębu, lakierowane na wysoki połysk. Po dostarczeniu partii okazało się, że meble są matowe. Masz prawo wezwać ich wykonawcę, by we wskazanym przez ciebie terminie zmienił sposób wykonywania mebli oraz wymienił na własny koszt tę partię mebli, które zostały ci już dostarczone, a nie są zgodne z umowa, tj. by były one lakierowane tak, jak ustaliliście to w umowie.

Wzór wezwania do ymianz sposobu wykonywania znajdziesz tutaj
Wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy po wcześniejszym wezwaniu znajdziesz tutaj.

Jeżeli wady ujawnią się już po oddaniu dzieła - rezultatu umowy, masz prawo złożyć reklamację do wykonawcy. Reklamacje składaj zawsze na piśmie lub e-mailem, tak byś miał dowód na to, jaka była treść twojej reklamacji, kiedy została przez ciebie złożona i czego żądałeś. Podstawą prawną twojej reklamacji są przepisy dotyczące rękojmi. Szczegółowe informacje na temat zasad reklamowania towarów na podstawie rękojmi znajdziesz tutaj.

Przykład:
Zleciłeś w warsztacie naprawę samochodu. Przy odbiorze okazało się, że usterka będąca przyczyną naprawy, nie została usunięta. Masz prawo reklamować usługę, domagając się skutecznej naprawy, takiej, która usunie usterkę.

Wzór reklamacji dzieła znajdziesz tutaj. 

 

Podstawa prawna:
art. 636 [1] oraz 638 Kodeksu cywilnego

zamknij

Jeżeli przedsiębiorca opóźnia się z wykonaniem umowy, w tym również z rozpoczęciem prac, masz prawo reagować, tzn. wyznaczyć mu dodatkowy termin lub od razu odstąpić od umowy jeśli jest oczywiste, że wykonawca nie zdąży wykonać umowy w ustalonym czasie. Najlepiej zrób to na piśmie. 

Przykład:
Zleciłeś malowanie mieszkania. Z umowie ustaliliście z wykonawcą, że malowanie zostanie zakończone 3 dni później. Po dwóch dniach okazało się, że wykonawca jeszcze nie rozpoczął prac. Wysoce prawdopodobne jest, że nie skończy ich w ustalonym terminie 3 dni. Masz prawo do tego, by odstąpić od umowy, bez wyznaczania dodatkowego terminu. Jeżeli zapłaciłeś zaliczkę, masz prawo domagać się jej zwrotu. Jeżeli zapłaciłeś zadatek, masz prawo domagać się zwrotu zadatku w podwójnej wysokości.


Dochodzenie odszkodowania.
W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy w umowie zastrzeżona została kara umowna na wypadek opóźnienia w oddaniu rezultatu prac. Jeżeli tak – przysługuje ci prawo do żądania kary, zgodnie z umówionymi ustaleniami. Twoje uprawnienie jest niezależne od tego, czy w wyniku opóźnienia czy innej określonej w umowie przyczyny, poniosłeś jakąś szkodę, czy nie. Musisz jedynie wykazać, że w umowie zastrzeżono karę umowną oraz to, że przedsiębiorca dopuścił się uchybień, na wypadek których  kara została ustalona.

Jeżeli w umowie nie ma zapisów na temat kary umownej lub poza karą umowną zawarty jest zapis, zgodnie z którym dopuszczalne jest dochodzenie odszkodowania o wysokości wyższej niż ustalona kara, musisz ustalić, czy w wyniku naruszenia umowy przez przedsiębiorcą poniosłeś szkodę. Jeżeli tak, to możesz domagać naprawienia tej szkody. Może ono nastąpić przez przywrócenie stanu poprzedniego (przez naprawę, usunięcie uszkodzeń itp.) bądź też przez zapłatę sumy pieniężnej – tzw. odszkodowania. Wybór sposobu rekompensaty należy do poszkodowanego.

Przykłady nienależytego wykonania umowy to: Niedotrzymanie ustalonego terminu, użycie innych materiałów niż określone w umowie, bądź też innych sposobów wykonania pracy.

 

PAMIĘTAJ!
Odszkodowanie należy ci się wtedy, gdy poniosłeś szkodę. Jego wysokość musi odpowiadać poniesionej przez ciebie szkodzie. Celem odszkodowania jest bowiem zrekompensowanie strat, jakie poniosłeś w związku z tym, że przedsiębiorca nie wykonał należycie umowy. Konsument, który domaga się naprawienia szkody, ma obowiązek wykazania wszystkich okoliczności, które uzasadniają jego żądanie.

Przykład:
Zleciłeś naprawę samochodu. Ustaliłeś z mechanikiem, że naprawiony samochód zostanie ci udostępniony w poniedziałek. Naprawa się przedłużyła i samochód otrzymałeś w środę. Samochód jest ci potrzebny, aby dojeżdżać do pracy, gdzie nie możesz swobodnie dostać się komunikacją miejską. Przez dwa kolejne dni zmuszony jesteś do korzystania z taksówek. Masz prawo domagać się odszkodowania  w wysokości opłat jakie poniosłeś na taksówki.

 

Abyś mógł skutecznie domagać się odszkodowania musisz wykazać:
• że samochód miałeś otrzymać w poniedziałek jednak jego przekazanie nastąpiło dopiero w środę (dowód: umowa, korespondencja e-mail lub sms z warsztatem itp.),
• jakie koszty poniosłeś (dowód: paragony za taksówki),
• związek między poniesioną przez ciebie szkodą a opóźnieniem warsztatu – okoliczności uprawdopodabniając konieczność skorzystania z taksówek. Nie musisz natomiast wykazywać tego, że to warsztat ponosi winę za opóźnienie w wydaniu twojego auta. To warsztat, broniąc się przed twoimi zarzutami, będzie musiał wykazać, że nie ponosi winy.

Naprawienia szkody możesz żądać w każdym wypadku, gdy przedsiębiorca nie wykonał należycie, tj. zgodnie z ustaleniami, waszej umowy. Każdorazowo konieczne jest wykazanie, na co umówiłeś się z przedsiębiorcą oraz które z elementów umowy nie zostały przez niego wykonane w ogóle bądź też zostały wykonane, ale niezgodnie z umową.

Jeżeli przedsiębiorca wprawdzie wykonał swoją umowę prawidłowo, ale przy jej wykonywaniu uszkodził twoją rzecz, również masz prawo domagać się naprawienia szkody.

Przykład:
Przy odbiorze samochodu z naprawy okazało się, że został on porysowany. Masz prawo domagać się naprawy uszkodzenia albo zapłaty odszkodowania – sumy pieniężnej niezbędnej do przywrócenia stanu samochodu. Twoja szkoda w takim wypadku obejmuje także spadek wartości samochodu. Nie masz obowiązku naprawiania uszkodzenia, twoją szkodą jest to, że należący do ciebie samochód ma niższą wartość.

 

Podstawa prawna:
art. 363, art. 471 Kodeksu cywilnego.

zamknij

Jeżeli przedsiębiorca wprawdzie rozpoczął prace w terminie, wykonuje je w taki sposób, że jakość jego prac nie budzi twoich wątpliwości, ale spóźnił się z ich zakończeniem, nie musisz oczekiwać na dokończenie wszystkich prac, domagając się ich wykonania i naprawienia ewentualnej szkody. W pierwszej kolejności sprawdź, czy nie zastrzegłeś w umowie, że w przypadku przekroczenia terminu, będziesz miał prawo odstąpić od umowy. Jeżeli takie prawo nie wynika z twojej umowy, możesz wyznaczyć wykonawcy dodatkowy termin, z zastrzeżeniem, że po jego przekroczeniu będziesz miał prawo odstąpić od umowy.
Jeżeli wykonawca opóźnia się tylko z częścią prac, część zaś została już zakończona, możesz zadecydować, czy odstępujesz od całości umowy, czy jedynie od niewykonanej części. Prawo do odstąpienia od całości przysługuje ci, jeżeli częściowe wykonanie umowy nie ma dla ciebie znaczenia z uwagi na przedmiot świadczenia, bądź cel, który określiłeś przy zawieraniu umowy.

Przykład:
Zamówiłeś meble. Stolarz wykonał tylko część zamówienia, zaś termin na oddanie całości  upłynął miesiąc temu. Nie chcesz już oczekiwać na zakończenia prac przez stolarza, chciałbyś odstąpić od umowy. W twojej umowie nie ma żadnych zapisów, który pozwoliłyby ci na to. Możesz poinformować stolarza (listownie, bądź e-mailem), że jeżeli w ciągu 2 tygodni nie dokończy prac, odstąpisz od umowy. Jeżeli zaawansowanie prac nie pozwala na to, byś mógł korzystać z mebli, w twojej okolicy nie ma innego stolarza, który mógłby je dokończyć w identyczny sposób, nie ma projektu, według którego były wykonywane, itp. masz prawo odstąpić od całości umowy.
W przypadku, gdy wykonawca sam oświadczy, że nie wykona zamówienia w terminie, masz prawo odstąpić od umowy bez wyznaczania dodatkowych terminów.

Powyższe zasady nie mają zastosowania w szczególnej sytuacji, gdy przed upływem terminu na zakończenie prac, nie zostały one jeszcze nawet rozpoczęte oraz wtedy, gdy wprawdzie zostały rozpoczęte, ale z tak dużym opóźnieniem, że pewne jest iż nie zastaną zakończone w umówionym terminie. Wówczas zastosowanie mają zasady określone tutaj.

 
Podstawa prawna:
art. 491 Kodeksu cywilnego, art. 492 i 492[1] Kodeksu cywilnego.