Miejski Rzecznik Konsumentów

Miejski Rzecznik Konsumentów

Pociągi i autobusy krajowe

Increase Normal Decrease

Poradnik dla konsumentów powstał we współpracy ze Stowarzyszeniem Konsumentów Polskich.

opublikowany: Czwartek, 11 Sierpnia 2016 - 12:51, admin

Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Porady 2016

W kolejnych zakładkach znajdziesz przydatne wzory pism, obowiązujące przepisy i adresy instytucji.

  1. 1.
    Wniosek konsumenta do Miejskiego Rzecznika Konsumentów m.st. Warszawy
    (plik: wniosek_o_pomoc_mrk.doc, rozmiar pliku: 71 KB)
    Pobierz
  1. 1.
    wyrok TK z 2 grudnia 2008 K 37_07
    (plik: wyrok_tk_z_2_grudnia_2008_k_37_07.docx, rozmiar pliku: 12.94 KB)
    Pobierz
  2. 2.
    wyrok WSA w Krakowie z 15 lutego 2012 III SA_Kr 961 _11
    (plik: wyrok_wsa_w_krakowie_z_15_lutego_2012_iii_sa_kr_961_11.docx, rozmiar pliku: 35.93 KB)
    Pobierz
  1. 1.
    Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 24 lutego 2006 r. w sprawie ustalania stanu przesyłek oraz postępowania reklamacyjnego
    (adres: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20060380266)
    Przejdź
  2. 2.
    Przejdź
  3. 3.
    Ustawa o prawach konsumenta
    (adres: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140000827)
    Przejdź
  4. 4.
    Przejdź
  5. 5.
    rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1371/2007 z dnia 23 października 2007 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym
    (adres: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32007R1371&from=PL)
    Przejdź
  6. 6.
    rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 20 stycznia 2005 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat dodatkowych z tytułu przewozu osób, zabranych ze sobą do przewozu rzeczy i zwierząt oraz wysokości opłaty manipulacyjnej
    (adres: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20050140117)
    Przejdź
  7. 7.
    rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 181/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. dotyczące praw pasażerów w transporcie autobusowym i autokarowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2006/2004
    (adres: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32011R0181&from=PL)
    Przejdź
zamknij
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dane adresowe:
Warszawa, Plac Powstańców Warszawy 1
00-950 Warszawa
Dane kontaktowe:
phone.: 22 55 60 800
fax: uokik@uokik.gov.pl
zamknij
Stowarzyszenie Konsumentów Polskich (organizacja pozarządowa) Dane adresowe:
Warszawa, Marcina Kasprzaka 49
01-234 Warszawa
zamknij

W idealnym świecie pociągi i autobusy odjeżdżają punktualnie, a nasze bagaże docierają do celu. Zdarzają się jednak w życiu sytuacje, w których czekamy na pociąg kilka godzin albo gdy wysiadamy z autokaru, okazuje się, że nie ma naszej walizki. Warto znać swoje prawa.

Zawarcie umowy przewozu, czyli zakup biletów kolejowych lub autobusowych może nastąpić za pośrednictwem stron internetowych, na dworcu autobusowym lub kolejowym czy w biurze podróży. Umowę przewozu możesz także zawrzeć poprzez kupno biletów bezpośrednio u kierowcy lub konduktora, ale taki sposób zawarcia umowy nie zawsze będzie możliwy i niekiedy może się wiązać z dodatkowymi kosztami. Warto zwrócić uwagę, że niekiedy samo zajęcie miejsca w środku transportowym może być traktowane, jako zawarcie umowy przewozu.

Pamiętaj, że niekiedy nabycie biletu nie jest wystarczające do tego, aby uznać, że umowa przewozu została zawarta, ponieważ wymagana jest dodatkowa czynność, jaką jest np. skasowanie biletu.

Bez względu na to, w jaki sposób dojdzie do zawarcia umowy przewozu, zwróć uwagę na regulamin danego przewoźnika. Regulaminy zawierają zazwyczaj szczegółowe informacje dotyczące obowiązków przewoźnika, twoich praw i obowiązków, możliwości zwrotu lub wymiany biletów.

Firmy, które zajmują się kolejowym lub autobusowym przewozem osób, mają obowiązek podawania informacji o oferowanych usługach, w szczególności adresy punktów odprawy. Do publicznej wiadomości muszą być podane także taryfy lub cenniki stosowane przez danego przewoźnika.

Jeśli przedsiębiorca, wykonuje regularne przewozy osób, jest też obowiązany do upublicznienia rozkładu jazdy. Rozkład jazdy powinien być dostępny na wszystkich dworcach i przystankach, które są w nim wymienione. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, aby określony rodzaj przewozu uznać za regularny, muszą być spełnione następujące warunki: ustalenie rozkładu jazdy określającego godziny wykonywania przewozu, podanie tego rozkładu do publicznej wiadomości, określenie przystanków, na których zgodnie z rozkładem odbywa się wsiadanie i wysiadanie pasażerów oraz ustalenie cennika opłat podanego do publicznej wiadomości, wykonywanie transportu zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2012 r., III SA/Kr 961/11).

Określone obowiązki mają także pasażerowie – konsumenci. Należy do nich przede wszystkim zapłata za przejazd. Jeżeli odmawiasz zapłaty za przewóz, możesz być usunięty z pojazdu, chyba że naruszałoby to zasady współżycia społecznego.

Przykład:
Co do zasady usunięcie z pojazdu osoby starszej, kobiety w zaawansowanej ciąży czy dziecka naruszałoby zasady współżycia społecznego. Należy jednak pamiętać, że każdą sprawę należy oceniać indywidualnie, mając na uwadze towarzyszące jej okoliczności.

Osoby zagrażające bezpieczeństwu lub porządkowi w transporcie mogą być niedopuszczone do przewozu, czyli np. niewpuszczone do autokaru/pociągu lub z niego wyproszone. Dotyczy to również pasażerów, którzy są uciążliwi dla innych podróżnych. Podróżnemu, którego nie dopuszczono do przewozu lub usunięto ze środka transportowego przysługuje zwrot należności, czyli zwrot zapłaconej ceny biletu w wysokości proporcjonalnej do niewykorzystanego świadczenia przewozowego.

Podstawa prawna:

art. 2, art. 11, art. 16, art. 17 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe

rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym;

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 181/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. dotyczące praw pasażerów w transporcie autobusowym i autokarowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2006/2004.

zamknij

Przed rozpoczęciem podróży albo w miejscu zatrzymania środka transportowego na drodze przewozu, zawsze możesz zrezygnować z podróży, czyli odstąpić od umowy. Dotyczy to zarówno przewozów kolejowych, jak i autobusowych/autokarowych, ale nie dotyczy tzw. komunikacji komunalnej.

Jeżeli odstępujesz od umowy z przyczyn nie mających nic wspólnego z zachowaniem przewoźnika (np. zmieniłeś plany wakacyjne), wówczas należy ci się zwrot należności za przejazd, ale po potrąceniu odstępnego. Wysokość odstępnego jest uregulowana w regulaminie danego przewoźnika.

Jeżeli odstąpienie od umowy spowodowane jest przyczynami występującymi po stronie przewoźnika (np. zła organizacja logistyczna i brak autokaru), wówczas nie potrąca się odstępnego.

W przypadku biletów kolejowych oraz autobusowych zakupionych przez Internet nie obowiązuje ustawowe prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od zawarcia umowy. Zwracając bilet, poniesiesz koszty odstępnego.

Możesz też zmienić warunki umowy przewozu. Zmiana taka może dotyczyć terminu odjazdu (np. zamiast w niedzielę rano, w poniedziałek wieczorem), miejscowości przeznaczenia lub klasy środka transportowego (np. zamiast drugiej klasy, konsument chce podróżować w klasie pierwszej).  Dokonując zmian, powinieneś uzyskać od przewoźnika odpowiednie poświadczenie oraz ewentualnie otrzymać zwrot lub dopłacić różnicę należności. Poświadczenie, o którym mowa powyżej ma jedynie walor dowodowy i może być wystawione przez jakiegokolwiek pracownika danego przedsiębiorcy. Ewentualna odmowa wydania takiego poświadczenia nie pozbawia cię możliwości skorzystania ze swoich praw.
 
Podstawa prawna:

art. 17 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe

art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta

rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 181/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. dotyczące praw pasażerów w transporcie autobusowym i autokarowym oraz zmieniające

rozporządzenie (WE) nr 2006/2004.

zamknij

Dowodem zawarcia umowy i opłacenia kosztów podróży jest na ogół ważny bilet.

Pasażer, który podróżuje bez odpowiedniego dokumentu przewozu, np. ważnego biletu, w przypadku kontroli musi zapłacić nie tylko należność za przewóz, ale także tzw. opłatę dodatkową czyli karę za jazdę „na gapę”. Sposób ustalania opłat dodatkowych regulują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 20 stycznia 2005 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat dodatkowych z tytułu przewozu osób, zabranych ze sobą do przewozu rzeczy i zwierząt oraz wysokości opłaty manipulacyjnej.

Pobrana należność za przewóz i opłata dodatkowa, po uiszczeniu opłaty manipulacyjnej odpowiadającej kosztom poniesionym przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego, podlegają zwrotowi, a w przypadku wezwania do zapłaty - umorzeniu, w przypadku udokumentowania przez podróżnego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia przewozu, uprawnień do bezpłatnego lub ulgowego przejazdu (odpowiednio jeśli nie posiadałeś w trakcie kontroli biletu imiennego miesięcznego, bo zapomniałeś go z domu).

Wysokość opłaty manipulacyjnej powinna odpowiadać realnym kosztom poniesionym przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego w związku z wystawieniem podróżnemu przez osobę kontrolującą wezwania do zapłaty czy też dokumentów związanych z pobraniem należności za przewóz i opłaty dodatkowej, ewentualnie kosztom obsługi związanym ze zwrotem tych należności lub ich umorzeniem (anulowaniem wezwania do zapłaty).

Również, jeżeli mamy np. imienny bilet miesięczny, ale zostawiliśmy go w domu albo zostawiliśmy dokument poświadczający uprawnienie do ulgowego przejazdu (np. legitymację szkolną), przewoźnik ma prawo nałożyć opłatę dodatkową albo wystawić wezwanie do zapłaty. Jeżeli udokumentujesz swoje uprawnienia do przejazdu albo odpowiednio przejazdu z ulgą nie później niż w terminie 7 dni od dnia kontroli, wówczas pobrana należność za przewóz i opłata dodatkowa podlegają zwrotowi (a w przypadku wezwania do zapłaty – umorzeniu). Będziesz jednak musiał uiścić opłatę manipulacyjną.

Jeżeli w czasie kontroli dokumentów przewozu osób lub bagażu, mimo braku odpowiedniego dokumentu przewozu, odmawiasz zapłacenia należności i okazania dokumentu, umożliwiającego stwierdzenie twojej tożsamości, podlegasz karze grzywny.  Grzywna może być wymierzona w wysokości od 20 do 5000 zł.

Podstawa prawna:

art. 24 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń

art. 33 a ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 20 stycznia 2005 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat dodatkowych z tytułu przewozu osób, zabranych ze sobą do przewozu rzeczy i zwierząt oraz wysokości opłaty manipulacyjnej

zamknij

Każdy przewoźnik może indywidualnie określić szczegółowe zasady dotyczące twojego  bagażu, w szczególności, ile sztuk możesz zabrać do pociągu czy autokaru bez ponoszenia dodatkowych kosztów.

Warto zwrócić uwagę, że regulaminy w tym zakresie różnią się od siebie, ponieważ polityka każdej firmy jest inna. Dlatego przed podjęciem decyzji o zakupie biletu, sprawdź, co oferuje przewoźnik.  Przedsiębiorca ma prawo odmówić zabrania naszego bagażu, jeżeli nie spełnia on wymogów określonych w regulaminie. Dotyczy to w szczególności przedmiotów większych, czy niewymiarowych takich jak. narty, rower.

Jeżeli oddajesz bagaż do luku bagażowego w autobusie/autokarze warto upomnieć się, aby kierowca wydał nam kwit bagażowy. W przypadku zagubienia twojej walizki będziesz dysponować dowodem, że przekazałeś ją przedsiębiorcy i dochodzenie roszczeń będzie znacznie ułatwione. Kwota, której możesz się domagać, w sytuacji, w której przewoźnik zgubi twój bagaż, będzie uzależniona od okoliczności konkretnej sprawy, tzn. ile kosztowała  walizka, co znajdowało się w środku zagubionego bagażu. W trakcie procedury reklamacyjnej będziesz musiał wykazać, z czego wynika dochodzona przez ciebie  kwota, np. poprzez przedłożenie paragonów za zakupione rzeczy, które znajdowały się w twoim bagażu albo wydruki z konta bankowego, potwierdzające te zakup.

Za rzeczy, które przewozisz ze sobą pod własnym nadzorem (najczęściej będzie to mniejszy bagaż podręczny), przewoźnik ponosi odpowiedzialność, jeżeli szkoda powstała z jego winy. Szkodą będzie rzeczywista strata, którą poniosłeś, w związku z tym, że przedsiębiorca zgubił twój bagaż. Kwestia tego, czy było to zawinione zachowanie przedsiębiorcy, będzie każdorazowo oceniana przez pryzmat okoliczności danej sprawy.

Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za twój bagaż również wtedy, gdy umieścisz go, bez możliwości sprawowania nad nim stałego nadzoru, w miejscu wskazanym przez przewoźnika lub na ten cel przeznaczonym. Wysokość odszkodowania za utratę, ubytek lub uszkodzenie rzeczy nie może przewyższać zwykłej wartości rzeczy.

Jeśli przejazd pociągiem lub autobusem jest jedną z kilku usług, które zamówiłeś w biurze podróży wykupując imprezę turystyczną, warto zapoznać się z poradami zawartymi tutaj.

Podstawa prawna:

art. 24, art. 33, art. 63 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe

 

zamknij

W przypadku, gdy istnieją uzasadnione powody, aby przypuszczać, że  przyjazd pociągu będzie opóźniony o ponad 60 minut w stosunku do umowy przewozu, masz wybór pomiędzy:

  • zwrotem pełnego kosztu biletu na warunkach, na jakich został opłacony, za część lub części niezrealizowanej podróży oraz za część lub części już zrealizowane, jeżeli taka podróż jest już bezcelowa w kontekście pierwotnego planu podróży, wraz z zapewnieniem w odpowiednich przypadkach połączenia powrotnego do miejsca wyjazdu w najbliższym dostępnym terminie albo
  • kontynuacją lub zmianą trasy podróży, przy porównywalnych warunkach przewozu, do miejsca docelowego w najbliższym dostępnym terminie albo
  • kontynuacją lub zmianą trasy podróży, przy porównywalnych warunkach przewozu, do miejsca docelowego w późniejszym terminie dogodnym dla pasażera.

Nie tracąc prawa do przewozu, możesz zażądać od przedsiębiorstwa kolejowego odszkodowania za opóźnienie w przypadku opóźnienia pomiędzy podanym na bilecie miejscem wyjazdu i miejscem docelowym, za które nie otrzymałeś zwrotu kosztów biletu.

Minimalna kwota odszkodowania wynosi:

  1. 25 % ceny biletu w przypadku opóźnienia wynoszącego od 60 do 119 minut;
  2. 50 % ceny biletu w przypadku opóźnienia wynoszącego 120 minut lub więcej.

Pamiętaj, że przepisów z rozporządzenia WE o odszkodowaniach za opóźnienie nie stosuje się do  miejskich, podmiejskich i regionalnych kolejowych przewozów osób.

Pasażerowie, którzy posiadają abonament lub kolejowy bilet okresowy i którzy napotykają na powtarzające się opóźnienia lub odwołania połączeń w okresie jego ważności, mogą dochodzić odpowiedniego odszkodowania zgodnie z warunkami przyznawania odszkodowań określonymi przez przedsiębiorstwa kolejowe. Warunki te określają kryteria dotyczące opóźnienia i sposób obliczania odszkodowania.

Odszkodowanie za opóźnienie oblicza się w stosunku do ceny, jaką faktycznie zapłaciłeś za opóźnioną usługę.

Gdy umowa przewozu dotyczy podróży w obie strony, odszkodowanie za opóźnienie w podróży docelowej lub powrotnej obliczane jest na podstawie połowy ceny zapłaconej za bilet.

W przypadku opóźnienia twojego  pociągu o ponad 60 minut przewoźnik oferuje także nieodpłatnie:

  • posiłki i napoje odpowiednio do czasu oczekiwania, jeżeli są one dostępne w pociągu lub na stacji lub mogą zostać w rozsądnym zakresie dostarczone;
  • o ile jest to fizycznie możliwe, zakwaterowanie w hotelu lub innym miejscu oraz transport pomiędzy stacją kolejową a miejscem zakwaterowania w przypadkach konieczności pobytu przez jedną lub kilka nocy albo jeżeli niezbędny jest pobyt dodatkowy;
  • o ile jest to fizycznie możliwe, transport z pociągu do stacji kolejowej, do miejsca odjazdu zastępczego środka transportu lub do miejsca przeznaczenia, jeżeli pociąg został unieruchomiony na trasie.

Jeżeli połączenie kolejowe nie może być dalej wykonywane, przedsiębiorstwo kolejowe organizuje jak najszybciej zastępczy transport pasażerów.

Pamiętaj, aby w celu dochodzenia roszczeń zadbać o to, aby konduktor lub kierownik pociągu potwierdził fakt opóźnienia pociągu albo że opóźnienie doprowadziło do utraty połączenia albo że połączenie zostało odwołane.

Wypłata odszkodowania następuje w ciągu miesiąca od złożenia wniosku o odszkodowanie. Odszkodowanie może zostać wypłacone w postaci kuponów lub innych usług, jeżeli ich warunki są elastyczne (szczególnie w odniesieniu do okresu ważności oraz miejsca docelowego). Odszkodowanie jest wypłacane w formie pieniężnej na wniosek pasażera. Przedsiębiorstwa kolejowe mogą wprowadzić próg minimalny, poniżej którego odszkodowanie nie będzie wypłacane. Wysokość progu nie przekracza 4 EUR.

Pasażerowi nie przysługuje prawo do odszkodowania, jeżeli został poinformowany o opóźnieniu przed zakupem biletu lub jeżeli opóźnienie w wyniku kontynuacji podróży innym połączeniem lub poprzez zmianę trasy jest krótsze niż 60 minut.

Jeżeli twoje  prawa nie będą przestrzegane, wówczas należy złożyć pisemną reklamację (wzór reklamacji)

 

Podstawa prawna:

rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczącego praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym

 

zamknij

W przypadku, gdy przewoźnik z uzasadnionych względów (w każdej sprawie należy oceniać to indywidualnie) spodziewa się, że dany kurs, który odbywa się regularnie będzie odwołany lub odjazd z terminalu będzie opóźniony o ponad 120 minut lub w przypadku nadkompletu, pasażerowi niezwłocznie daje się wybór pomiędzy:

  • kontynuacją podróży lub zmianą trasy do miejsca docelowego, bez dodatkowych kosztów i na warunkach porównywalnych do warunków przewidzianych w umowie transportowej, w najwcześniejszym możliwym terminie;
  • zwrotem ceny biletu oraz, w stosownych przypadkach, nieodpłatną powrotną usługą autobusem lub autokarem do punktu rozpoczęcia podróży, określonego w umowie transportowej, w najwcześniejszym możliwym terminie.

Gdyby nie zaproponowano ci  wyboru, wówczas masz prawo do odszkodowania w wysokości 50% ceny biletu. Przewoźnik wypłaca tę kwotę w ciągu miesiąca od złożenia pisemnego wniosku o odszkodowanie. Warto skorzystać z poczty tradycyjnej i wysłać wniosek do przedsiębiorcy za potwierdzeniem odbioru.

W przypadku awarii autobusu lub autokaru podczas podróży przewoźnik zapewnia możliwość kontynuowania podróży innym pojazdem z miejsca wystąpienia awarii lub transport z miejsca wystąpienia awarii do odpowiedniego miejsca oczekiwania lub terminalu, z którego możliwe będzie kontynuowanie podróży.

Jeżeli dany kurs autobusowy/autokarowy zostaje odwołany lub odjazd jest opóźniony o ponad 120 minut, pasażerowie mają prawo do kontynuacji podróży lub zmiany trasy, lub uzyskania od przewoźnika zwrotu ceny biletu.

W przypadku podróży o planowanym czasie dłuższym niż trzy godziny, przewoźnik w razie odwołania lub opóźnienia odjazdu z terminalu powyżej 90 minut oferuje nieodpłatnie:

  • przekąski, posiłki lub napoje odpowiednio do czasu oczekiwania lub opóźnienia, pod warunkiem że są one dostępne w autobusie lub w terminalu lub mogą zostać w rozsądnym zakresie dostarczone;
  • pokój hotelowy lub inne zakwaterowanie, jak również pomoc w zorganizowaniu transportu między terminalem a miejscem zakwaterowania, w przypadku gdy konieczny jest pobyt przez jedną lub więcej nocy. W odniesieniu do każdego pasażera przewoźnik może ograniczyć całkowity koszt zakwaterowania, z wyłączeniem przewozu w obu kierunkach między terminalem a miejscem zakwaterowania, do kwoty 80 EUR za noc, przez maksymalnie dwie noce.

Należy zaznaczyć, iż te zasady odszkodowawcze mają, zgodnie z art. 2 Rozporządzenia WE 181/2011 zastosowanie do pasażerów podróżujących w ramach usług regularnych dla nieokreślonych kategorii pasażerów, w przypadku gdy miejsce, w którym pasażerowie wchodzą na pokład pojazdu lub w którym opuszczają pokład pojazdu, znajduje się na terytorium państwa członkowskiego oraz w przypadku gdy zaplanowana długość trasy, na jakiej świadczona jest usługa, wynosi co najmniej 250 km.

Niezależnie od powyższej odpowiedzialności przewoźnik autobusowy odpowiada na podstawie art. 62 ust. 1 i 2 ustawy Prawo  przewozowe. Po stronie pasażera leży wówczas obowiązek udowodnienia szkody materialnej.

Podstawa prawna:

art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz.U.2015.915);

art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 181/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. dotyczące praw pasażerów w transporcie autobusowym i autokarowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2006/2004.

 

zamknij

Możesz dochodzić odszkodowania od przewoźnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy (np. odwołanie, opóźnienie pociągu, autokaru) na zasadach określonych w kodeksie cywilnym oraz w ustawie Prawo przewozowe.

Przewoźnik odpowiada za szkodę, jaką podróżny poniósł wskutek przedwczesnego odjazdu środka transportowego. Przewoźnik odpowiada także za szkodę, jaką poniósł podróżny wskutek opóźnionego przyjazdu lub odwołania regularnie kursującego środka transportowego, jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika. Warto pamiętać, że na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2008 r. (sygn. K 37/07) utraciła ważność końcowa część ww. przepisu, tj. fragment „jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika”. Ewentualne powoływanie się przez przewoźnika na brak winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa będzie bezpodstawne.

W przypadku dochodzenia roszczeń na podstawie ww. przepisów, konieczne jest udowodnienie poniesionej straty (np. przedstawienie rachunków mających związek przyczynowo - skutkowy między faktem opóźnienia pociągu a powstałą szkodą). Nie jest to więc odszkodowanie np. za sam fakt opóźnienia środka transportowego, lecz za udowodnioną stratę materialną powstałą wskutek opóźnionego przyjazdu pociągu do stacji docelowej

Zgodnie z treścią art. 6 kodeksu cywilnego, to na tobie spoczywa ciężar dowodu.

Przykład:
Szkodą może być brak możliwości pójścia na koncert, ponieważ nie dotarliśmy na czas do danego miasta. Wówczas możemy domagać się odszkodowania w wysokości kosztów, jakie ponieśliśmy w związku z kupnem biletu na koncert.

W celu dochodzenia roszczeń należy złożyć do przewoźnika reklamację. Dochodzenie roszczeń w postępowaniu sądowym przysługuje po bezskutecznym wyczerpaniu drogi reklamacji, przewoźnikowi zaś - po bezskutecznym wezwaniu zobowiązanego do zapłaty. Reklamację lub wezwanie do zapłaty uważa się za bezskuteczne, jeżeli dłużnik nie zapłacił dochodzonych należności w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia reklamacji lub wezwania do zapłaty.

Podstawa prawna:

art. 62, art. 75 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe

art. 6, art. 363, art. 471 Kodeksu cywilnego.

 

zamknij

Podróżny może złożyć do przewoźnika reklamację:

  • z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przewozu;
  • gdy nie zgadza się z treścią wezwania do zapłaty i może udowodnić, że posiadał ważny dokument przewozu lub dokument poświadczający jego uprawnienie do przejazdu bezpłatnego lub ulgowego

Reklamację należy złożyć w formie pisemnej do konkretnego przewoźnika, czyli do tego przedsiębiorcy, który był odpowiedzialny za naszą podróż pociągiem lub autobusem/autokarem. Reklamacja powinna zawierać następujące informacje:

  • datę sporządzenia reklamacji;
  • imię i nazwisko (nazwę) i adres zamieszkania (siedzibę) przewoźnika;
  • imię i nazwisko (nazwę) i adres zamieszkania (siedzibę) osoby składającej reklamację;
  • tytuł oraz uzasadnienie reklamacji;
  • kwotę roszczenia;
  • wykaz załączonych dokumentów;
  • podpis osoby uprawnionej do wniesienia reklamacji.

Jeżeli wniesiona reklamacja nie będzie spełniała warunków, o których mowa powyżej, wówczas przewoźnik powinien wezwać do usunięcia  braków w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Nieuzupełnienie braków w tym terminie spowoduje pozostawienie reklamacji bez rozpoznania.

Do reklamacji powinny być dołączone, odpowiednio do przedmiotu roszczenia, oryginały dokumentów dotyczących zawarcia umowy przewozu (w szczególności bilet na przejazd, list przewozowy, kwit bagażowy) oraz potwierdzone kopie innych dokumentów związanych z rodzajem i wysokością roszczenia, w tym poświadczających uprawnienia do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów.

Reklamację możesz złożyć w dowolnym punkcie odprawy przewoźnika lub w jednostce organizacyjnej wskazanej przez przewoźnika jako właściwa do załatwiania reklamacji.

Reklamację dotyczącą sporządzonego wezwania do zapłaty z tytułu przewozu osób składa się w formie pisemnej we wskazanej w pouczeniu jednostce organizacyjnej przewoźnika lub w dowolnym punkcie odprawy tego przewoźnika nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty po rygorem pozostawienia jej bez rozpoznania.

Jeżeli zdecydujesz się na wysłanie reklamacji pocztą tradycyjną najlepiej nadać list za potwierdzeniem odbioru. Dzięki tzw. żółtej zwrotce będziesz miał dowód, że reklamacja dotarła do adresata.

Odpowiedź na reklamację powinna być udzielona niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia przyjęcia reklamacji przez przewoźnika. W przypadku uzupełnienia, za datę wniesienia reklamacji przyjmuje się datę otrzymania przez przewoźnika uzupełnionej reklamacji. Odpowiedź na reklamację powinna zawierać imię i nazwisko (nazwę) i adres zamieszkania (siedzibę) przewoźnika; informację o uznaniu bądź nieuznaniu reklamacji; uzasadnienie merytoryczne ze wskazaniem podstawy prawnej nieuznania reklamacji (w całości lub części); w przypadku przyznania odszkodowania - uznaną kwotę odszkodowania oraz informację o terminie i sposobie jej wypłaty; w przypadku zwrotu należności - określenie wysokości kwoty oraz informację o terminie i sposobie jej wypłaty; pouczenie o prawie odwołania do właściwego miejscowo sądu oraz podpis przewoźnika.

Brak odpowiedzi na twoją reklamację w wymaganym terminie 30 dni skutkuje jej uwzględnieniem.

Jeżeli reklamacja nie zostanie uwzględniona albo zostanie uwzględniona tylko częściowo wówczas możesz złożyć odwołanie. Przepisy prawa nie stawiają wymogów formalnych takiemu odwołaniu, ale warto zadbać o zwięzłą formę i jasne określenia naszego stanowiska. W przypadku złożenia odwołania przez podróżnego od nieuwzględnionej w całości lub części reklamacji, przewoźnik w terminie 14 dni od daty otrzymania odwołania może zmienić rozstrzygnięcie, gdy dokonano błędnej oceny stanu faktycznego albo gdy zostały ujawnione nowe, istotne dla sprawy okoliczności, które nie były wcześniej znane.

Podstawa prawna:

art. 75 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe

rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 24 lutego 2006 r. w sprawie ustalania stanu przesyłek oraz postępowania reklamacyjnego

zamknij

Zasadniczo, roszczenia w związku z nieprawidłowościami w umowie przewozu osób lub przesyłek bagażowych przedawniają się z upływem roku. Oznacza, że po upływie tego czasu dochodzenie roszczeń przed sądem może być utrudnione lub wręcz niemożliwe jeśli przedsiębiorca podniesie przed sądem zarzut przedawnienia. Bieg przedawnienia zawiesza się na okres od dnia wniesienia reklamacji lub wezwania do zapłaty do dnia udzielenia odpowiedzi na reklamację lub wezwania do zapłaty i zwrócenia załączonych dokumentów. W związku z zawieszeniem biegu przedawnienia, w praktyce będziemy mieli zazwyczaj przynajmniej trzynaście miesięcy od konkretnego zdarzenia w związku z podróżą koleją lub autobusem/autokarem na złożenie pozwu do sądu.

Informacje dotyczące skutków przedawnienia roszczeń znajdziesz tutaj

Podstawa prawna:

art. 77 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe