Miejski Rzecznik Konsumentów

Miejski Rzecznik Konsumentów

Płatności i karty płatnicze

Increase Normal Decrease

Poradnik dla konsumentów powstał we współpracy ze Stowarzyszeniem Konsumentów Polskich.

opublikowany: Czwartek, 11 Sierpnia 2016 - 13:50, admin

Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Porady 2016

W kolejnych zakładkach znajdziesz przydatne wzory pism, obowiązujące przepisy i adresy instytucji.

  1. 1.
    Wniosek o udzielenie pomocy w sprawie o ochronę praw konsumenta
    (plik: wniosek_o_udzielenie_pomocy_w_sprawie_o_ochrone_praw_konsumenta.doc, rozmiar pliku: 71 KB)
    Pobierz
  2. 2.
    reklamacja usług finansowych
    (plik: reklamacja_uslug_finansowych.docx, rozmiar pliku: 12.65 KB)
    Pobierz
  3. 3.
    upoważnienie banku do udzielenia informacji rzecznikowi konsumentów
    (plik: upowaznienia_banku_do_udzielenie_informacji_mrk.docx, rozmiar pliku: 12.36 KB)
    Pobierz
  4. 4.
    upoważnienie SKOKu do udzielenia informacji rzecznikowi konsumentów
    (plik: upowaznienie_skoku_do_udzielenia_informacji_mrk.docx, rozmiar pliku: 12.36 KB)
    Pobierz
  1. 1.
    Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe Dz.U. 1997 nr 140 poz. 939
    (adres: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939)
    Przejdź
  2. 2.
    ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. roku o usługach płatniczych
    (adres: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140000873)
    Przejdź
  3. 3.
    ustawa z dnia 5 listopada 2009 roku o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
    (adres: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20130001450)
    Przejdź
  4. 4.
    ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym
    (adres: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20160000892)
    Przejdź
zamknij
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dane adresowe:
Warszawa, Plac Powstańców Warszawy 1
00-950 Warszawa
Dane kontaktowe:
phone.: 22 55 60 800
fax: uokik@uokik.gov.pl
zamknij
Stowarzyszenie Konsumentów Polskich (organizacja pozarządowa) Dane adresowe:
Warszawa, Marcina Kasprzaka 49
01-234 Warszawa
zamknij
Komisja Nadzoru Finansowego Dane adresowe:
Warszawa, Plac Powstańców Warszawy 1
00-030 Warszawa
Dane kontaktowe:
phone.: (22) 262-41-11
fax: fax (22) 262-51-95
zamknij
Bankowy Arbitraż Konsumencki Dane adresowe:
Warszawa, ul. Kruczkowskiego 8
00-380 Warszawa
zamknij
Biuro Informacji Kredytowej Dane adresowe:
Warszawa, ul. Postępu 17A
02-676 Warszawa
zamknij

Karty płatnicze to karty uprawniające do wypłaty gotówki (np. w bankomacie) lub umożliwiające dokonywanie transakcji bezgotówkowych (np. płatność kartą za zakupy w sklepie stacjonarnym lub internetowym). 

Do najpopularniejszych należą karty debetowe i kredytowe. 

Karty debetowe umożliwiają wykonywanie transakcji płatniczych w ramach środków zgromadzonych na rachunku i przyznanych w ramach limitu zadłużenia (tzw. debetu). 

Karty kredytowe umożliwiają zaś wykonywanie transakcji w ramach środków udostępnionych z tytułu kredytu. Dostępne są także karty bankomatowe, których funkcja ogranicza się do wypłaty środków pieniężnych z bankomatu. 

Usługi płatnicze mogą świadczyć wyłącznie dostawcy usług płatniczych wymienieni w ustawie o usługach płatniczych. 

Natomiast prowadzenie rachunków bankowych, do których wydawane są ww. karty płatnicze jest czynnością bankową, zastrzeżoną wyłącznie dla banków i SKOK-ów. Karty płatnicze są wydawane w ramach umowy ramowej, czyli umowy o usługę płatniczą regulującą wykonywanie indywidualnych transakcji płatniczych, która może zawierać postanowienia w zakresie prowadzenia rachunku.

Co ważne, możesz odstąpić od umowy ramowej w zakresie wydania karty płatniczej, jeżeli nie wykonałeś żadnej transakcji przy jej użyciu. Masz na to 14 dni od dnia otrzymania po raz pierwszy karty. W tym przypadku ponosisz jedynie koszty związane z wydaniem karty przewidziane w umowie. W pozostałym zakresie umowa ramowa będzie nadal obowiązywać (umowa rachunku bankowego).

 

 

Podstawa prawna: 

art. 2, 4, 59a, 59c ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 roku o usługach płatniczych.

art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe

art. 3 ustawy z dnia 5 listopada 2009 roku o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych

zamknij

Przestępczość z wykorzystaniem kart płatniczych i bankowości elektronicznej

 

Usługi płatnicze są chętnie i masowo wykorzystywane. Niestety są popularne nie tylko wśród użytkowników, ale i przestępców. 

Płatność przelewem, kartą debetową, kredytową, telefonem, zegarkiem, niesie ze sobą pewne ryzyko. Jakie niebezpieczeństwa grożą twoim finansom?

Do najczęstszych przestępstw należą:

klonowanie kart płatniczych – kopiowanie informacji z karty różnymi technikami (np. tzw. skimming, czyli kopiowanie paska magnetycznego karty poprzez nielegalne umieszczenie czytników w bankomatach lub terminalach),

kradzież haseł, loginów, tokenów, kodów PIN – w tym wyłudzenie danych poprzez podawanie się za osobę/instytucję godną zaufania (phishing), wirusy komputerowe, podszywanie się pod inny komputer (spoofing), podsłuchiwanie pakietów sieci komputerowej i wychwytywanie haseł (sniffing), instalowanie kamer w bankomatach,

oprogramowania przekierowujące przelew na odpowiednie konto (stealware),

próby nieautoryzowanego logowania (atak słownikowy).

zamknij

Nawet jeśli bank/SKOK zabezpiecza swoje instrumenty płatnicze, pamiętaj, że także jesteś zobowiązany do zachowania należytej staranności i postępowania zgodnie z zawarta umową. 

Przede wszystkim masz obowiązek zapobiegać naruszeniu indywidualnych zabezpieczeń karty, w szczególności przechowywać kartę z zachowaniem należytej staranności, tj. nie udostępniać karty innym osobom, nie podawać im kodu PIN, tokenów, haseł itp. Nie przechowuj też kodu PIN i innych haseł wraz z kartą. Nie powinieneś też korzystać ze zbyt prostych haseł, jak np. 1234 lub twoja data urodzenia. Ponadto musisz niezwłocznie zgłaszać utratę, kradzież, przywłaszczenie albo nieuprawnione użycie karty. 

Brak ostrożności może mieć przykre konsekwencje, ponieważ zwiększa ryzyko kradzieży twoich środków finansowych. Co więcej, to ty wówczas ponosisz za to odpowiedzialność. Oznacza to, że w przypadku, gdy utrata pieniędzy nastąpi na skutek twojego zaniedbania, banki/SKOKi będą miały prawo odmówić ci np. zwrotu utraconych pieniędzy.

Przy dokonywaniu płatności z użyciem karty płatniczej identyfikującej jesteś zobowiązany do okazanie dokumentu potwierdzającego twoją tożsamość, jeśli przyjmujący płatność tego zażąda.

 

 

Podstawa prawna:

art. 42, 44 59b ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 roku o usługach płatniczych

zamknij

Transakcję płatniczą uważa się za autoryzowaną, jeżeli wyraziłeś zgodę na wykonanie tej transakcji w sposób przewidziany w umowie, np. przez podanie numeru PIN. Co do zasady zgoda powinna być udzielona przed wykonaniem transakcji. 

Bank/SKOK odpowiada za nieautoryzowane transakcje w pełnej wysokości, ale dopiero od czasu dokonania przez ciebie zgłoszenia. 

zamknij

Kradzież zgłoś na Policję i niezwłocznie zawiadom o tym swój Bank/SKOK. 

Instytucja finansowa ma obowiązek przyjąć zgłoszenie kradzieży lub utracenia karty, wniosek o jej zablokowanie i odblokowanie. 

Bank/SKOK ma przy tym obowiązek zapewnić Ci dostęp do Twojego konta po zablokowaniu karty płatniczej. 

W przypadku utraty środków powinieneś również złożyć reklamację. Opisz dokładnie okoliczności, zaznaczając np. że skradziono ci kartę i zapewne za jej pomocą złodziej zrobił zakupy. Bank odpowiada za nieautoryzowane transakcje, pamiętaj jednak, że nie zawsze będzie to odpowiedzialność w pełnym zakresie. Pamiętaj, że ciężar udowodnienia, że transakcja była autoryzowana lub że została wykonana prawidłowo, spoczywa na banku.  

 

 

Podstawa prawna:

art. 3 – 10 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym.

zamknij

Pamiętaj o kilku najważniejszych zasadach:

Nie użyczaj nikomu swojej karty płatniczej, przechowuj ją starannie i pilnuj. Nigdy nie przechowuj karty wraz z kodem PIN. Nie korzystaj z prostych haseł, jak 0001, 1234. 

Zachowaj czujność korzystając z bankomatu czy też płacąc kartą w sklepie. 

Zasłoń klawiaturę wprowadzając kod PIN. Obserwuj otoczenie bankomatu. Staraj się korzystać z bankomatu w ciągu dnia. Urządzenia skanujące są najczęściej montowane nocą i zdejmowane rano. Mniejsza widoczność w nocy powoduje, że trudniej dostrzec starannie ukryte czytniki. Warto wypłacać pieniądze w jednym lub kilku stałych bankomatach. W ten sposób szybciej wychwycisz zmiany w ich wyglądzie.

Sprawdzaj regularnie stan konta i weryfikuj transakcje. Im wcześniej zauważysz nieprawidłowości, tym szybciej zgłosisz to bankowi. 

O wszystkich podejrzanych transakcjach, zgubieniu lub kradzieży karty niezwłocznie powiadom bank. To niezbędne minimum. 

 

Aby zgłosić utratę karty powinieneś się z dostępnym przez 24h centrum autoryzacji kart. Numer centrum jest zapisany na odwrocie karty, otrzymujesz go także razem z przesyłką zawierającą kartę. Warto go wpisać do swojego telefonu komórkowego oraz przechowywać w znanym innym domownikom miejscu w domu.

Ponieważ bardzo wiele osób nie zna numeru alarmowego dla zastrzeżenia swojej karty, Związek Banków Polskich uruchomił jeden, uniwersalny numer dla posiadaczy kart płatniczych: +48 828 828 828. Jeśli zadzwonisz pod ten numer zostaniesz zapytany o bank, w którym posiadasz kartę, a następnie do niego przekierowany. 

 

PAMIĘTAJ! 

Utratę karty płatniczej możesz zgłosić pod numerem +48 828 828 828.